كه بارى بر سر نهاده بىاختيار از سر او بيافتد و كسى را تلف كند يا مال كسى را ضامن است . اگر كسى از بالاى بلندى بيفتد بر كسى و او را بكشد ضامن است و اگر ديگرى او را بياندازد آن ديگرى ضامن است و اگر سه تن در خراب كردن ديوارى شريك شوند و يكى از آنها زير آوار هلاك شود هر يك ثلث ديه او را ضامن هستند و از اين مسائل حكم آلت صناعى زمان ما معلوم مىگردد مانند اتومبيل و چرخ كارخانه ها كه انسانى متصدى گردانيدن آنهاست و شرط ضمان است كه مقتول در جائى كه صاحبش راضى نيست نرفته و غاصب نباشد و اينها اقسام مباشرت است . اما تسبيب مثل آن كه در غير ملك خود چاهى كند و كسى در آن افتد و هلاك شود اما اگر در ملك خود كنده باشد و كسى به غصب در ملك او آيد و در چاه افتد خود ضامن خون خويش است همچنين اگر در غير ملك خود كاردى نصب كند يا پوست ميوه در شارع اندازد كه مردم بلغزند ضامن است و اگر در منزل ديگرى در آمد باذن صاحب منزل و سگ او را به دندان گرفت صاحب خانه ضامن است و اگر بىاذن در آن خانه رود صاحب خانه ضامن نيست .